Man en vrouw tekenen hun testament

Alles wat je moet weten over testamenten, schenkingen en verzekeringen

Kirsten Van Praet

Kirsten Van Praet |

5 min. leestijd |

Uitvaart

Niet iedereen denkt er aan van een testament op te stellen. Zeker jonge mensen zijn niet veel bezig met de dood. Nochtans kan het je nabestaanden nodeloze zorgen besparen. Door een testament op te maken, ben je er zeker van dat je vermogen naar de juiste begunstigen gaat. We geven je meer informatie over testament, schenkingen en verzekeringen.

Een testament opstellen

Als je een duidelijk idee hebt over de manier waarop je je vermogen wilt verdelen tussen je erfgenamen, kan je die bepalingen neerschrijven in een testament. Dat testament kan authentiek (opgesteld door een notaris) of olografisch (eigenhandig geschreven door jezelf) zijn. Als je het zelf schrijft, is het het veiligst van een tweede exemplaar aan een notaris te bezorgen.

Je keuze is echter niet altijd volledig vrij als je een testament opstelt. De wet voorziet namelijk dat bepaalde erfgenamen (partner, kinderen en kleinkinderen) recht hebben op een deel van het vermogen. Dat deel, de 'reserve', is bij wet vastgelegd. De rest, het 'beschikbare deel', mag je vrij verdelen zoals je het wilt.

Met een testament kan je dus beslissen over de verdeling van de reserve onder de verschillende erfgenamen, rekening houdend met de rechten van iedereen, en over de verdeling van het beschikbare deel onder de personen die je zelf hebt aangewezen. Denk eraan dat je eventuele huwelijkscontract ook kan voorzien wat er met het gemeenschappelijke vermogen gebeurt als een van de echtgenoten overlijdt.

    Laatste wilsbeschikking

    De laatste wilsbeschikking moet via een formulier worden vastgelegd. Dat formulier kan je bij je gemeentebestuur verkrijgen. Je vult het in en bezorgt het terug aan de gemeente. Vervolgens wordt het in het Centraal Register van Laatste Wilsbeschikking geregistreerd. In je laatste wilsbeschikking vermeldt je hoe je je leven wilt beëindigen (therapeutische hardnekkigheid, palliatieve zorgen of euthanasie) en hoe je begraven wilt worden (teraardebestelling of crematie). Niemand kan zich daartegen verzetten.

    Je kan je laatste wil ook vastleggen in een brief die je aan een familielid of een notaris overhandigt, of in de begrafenisovereenkomst die je met de begrafenisondernemer sluit.

    Schenkingen

    Om te vermijden dat je erfgenamen te veel successierechten moeten betalen, kan je beslissen om tijdens je leven één of meerdere schenkingen te doen. Bij een schenking laat je bij leven een roerend (alle bezittingen behalve vastgoed, inclusief geld) of onroerend goed (huizen, appartementen…) aan een dierbare na. Een schenking kan verbonden zijn aan voorwaarden (voor de kat zorgen, studeren…).

    Een schenking is in principe onherroepelijk, tenzij in een aantal gevallen zoals schenkingen tussen echtgenoten of niet-naleving van de verbonden voorwaarden.

    Als je binnen drie jaar na de niet-geregistreerde schenking overlijdt, moet de begunstigde die schenking aangeven en er successierechten op betalen.

    Schenking van onroerende goederen

    Onroerende schenkingen moeten altijd via een notariële (authentieke) akte gebeuren, opgesteld door een Belgische notaris. Zij zijn onderworpen aan progressieve successierechten, die dus hoger kunnen zijn naargelang de waarde van de geschonken goederen. Fiscaal gezien, zijn die schenkingsrechten gewoonlijk echter veel lager dan de rechten betaald bij erfopvolging. De schenking van een pand, zelfs binnen de drie jaar die voorafgaan aan een overlijden, blijft dus fiscaal interessant.

    Schenking splitsen

    Om de fiscale kostprijs van onroerende schenkingen te verminderen, kan je je schenking in verschillende delen splitsen, telkens met drie jaar tussentijd. Aangezien de rechten van elke schenking apart worden berekend, ligt de totale heffing veel lager.

    Voorbehoud van vruchtgebruik

    Je kan ook kiezen voor een schenking met voorbehoud van vruchtgebruik. Daarbij behoud je het genot van het geschonken goed en kan je de eventuele opbrengsten ervan tot aan je overlijden innen. Zo kan je in een woning blijven wonen, die je hebt 'geschonken'. Het is trouwens mogelijk om een schenking te splitsen en het voorbehoud van vruchtgebruik te combineren.

    Levenstestament

    Het levenstestament is een document waarin je beslissingen voor je 'oude dag' kan vastleggen, met name:

    • de keuze van een voorlopige bewindvoerder als je niet langer je bezittingen kunt beheren. Je kan daarvoor een naaste aanwijzen, waardoor er achteraf geen derde moet worden aangesteld
    • de wilsverklaring over euthanasie: hiermee stel je één of meerdere vertrouwenspersonen aan die verplicht moeten worden geraadpleegd als je wilsonbekwaam bent. De verklaring is vijf jaar geldig en herroepbaar
    • de wilsverklaring over medische behandeling. In dit document kan je vastleggen welke medische behandelingen je al dan niet wilt krijgen, zoals ademhalingsondersteuning. Ook daarvoor kan je een vertrouwenspersoon aanstellen die je wensen kenbaar maakt als je daar zelf niet meer toe in staat bent.

    Opstellen en updaten van een ‘dossier’

    Stel een dossier op met alle nuttige informatie voor je nabestaanden. Daarin kan je onder meer vermelden:

    • of je een kluis hebt en waar zij die kunnen vinden; wat het combinatieslot is, of waar de sleutel ligt;
    • waar het olografisch testament ligt, of wat de gegevens zijn van de vertrouwenspersoon die het bewaart;
    • wat de gegevens zijn van de notaris bij wie je een authentiek testament hebt opgesteld of die je olografisch testament heeft geregistreerd;
    • de lijst met rekeningen bij de banken en de bankagentschappen die ze beheren, net als de agentschappen waar de gehuurde kluis ligt;
    • een afschrift van de lopende verzekeringsovereenkomsten (levens-, pensioenspaar- en groepsverzekering, maar ook auto-, brand-, BA-, familiale verzekering en uitvaartverzekering);
    • de lijst van alle documenten die je nabestaanden nog nodig kunnen hebben (bijvoorbeeld: huurcontract) en de plaats waar die zich bevinden.

    Een uitvaartverzekering

    Wat kost een uitvaart?

    In kleine of grote kring, bescheiden of luxueuzer: er zijn duizend- en-één manieren om een uitvaart te organiseren. Een begrafenis is in de regel wel een dure zaak. De aankoop van de kist, de administratieve formaliteiten, de uitvaartdienst, de begrafenis of crematie, het grafmonument en de rouwbrieven: het kostenplaatje loopt gauw op tot duizenden euro's.

    • Overlijdensakte, uitgereikt door de gemeente
    • Opbaren van de overledene
    • Drukken van de doodsbrieven
    • Rouwadvertentie
    • Drukken van de gedachtenisprentjes
    • Kostprijs vervoer met de lijkwagen
    • Kostprijs dragers
    • Kist
    • Urne
    • Bloemen
    • Kostprijs kerkdienst
    • Kostprijs dienst in crematorium
    • Koffietafel
    • Grafconcessie
    • Grafsteen

    Geraamd totaal = € 3.000 tot € 7.500

    Uitvaartverzekering van Corona Direct

    Corona Direct is een verzekeringsmaatschappij die al sinds 1931 bestaat en behoort vandaag tot de Belfius-groep. Sinds de jaren 1980 is ze ook actief in de uitvaartsector. Met die ruime ervaring biedt Corona Direct vandaag een duidelijke en veilige formule om je begrafeniskosten te dekken. Zo blijven je naasten van eventuele financiële problemen bespaard.

    Het principe is eenvoudig. Gedurende 10 of 15 jaar betaalt je een bescheiden maandelijkse premie. Bij je overlijden ontvangen je nabestaanden, een andere persoon die je zelf kiest of je begrafenisondernemer, het verzekerde bedrag. Met dat geld wordt je begrafenis of crematie betaald.

    • Je kiest zelf het bedrag
      De uitvaartverzekering van Corona Direct is duidelijk en voordelig. Je kiest zelf het bedrag dat bij je overlijden uitbetaald wordt: € 3.000, € 4.500, € 7.500…
    • Je bent levenslang verzekerd
      Je betaalt amper 10 of 15 jaar verzekeringspremie, maar blijft levenslang verzekerd. Na je overlijden betaalt Corona Direct je verzekerde kapitaal uit aan je begunstigde. Uiteraard hoeven je naasten eventuele resterende premies niet meer te betalen.
    • Er is geen medisch onderzoek
      De uitvaartverzekering van Corona Direct is gebaseerd op vertrouwen. Je hoeft niet op medisch onderzoek en evenmin een gezondheidsverklaring te ondertekenen.
    • Je premie wordt nooit verhoogd
      je betaalt een bescheiden maandpremie die nooit verhoogd wordt.
    • Je kinderen tot 18 jaar die bij je thuis wonen, zijn gratis mee verzekerd.
    • Overlijd je in het buitenland?
      Dan betaalt Corona Direct de kosten voor de repatriëring van je lichaam naar België.

    Lees meer over onze uitvaartverzekering.

    Nieuwsgierig naar een uitvaartverzekering?

    Lees meer over ons aanbod

    Vragen of hulp nodig? We helpen je graag verder